Sức khỏe tim mạch và rối loạn cương: mối liên hệ nam giới cần biết

Rối loạn cương và bệnh tim mạch có chung gốc rễ: tổn thương lớp nội mạc mạch máu và xơ vữa động mạch. Vì động mạch dương vật nhỏ hơn động mạch vành tim, chúng thường "lên tiếng" trước, nên rối loạn cương có thể xuất hiện sớm hơn các triệu chứng tim mạch như đau ngực. Với nam giới trung niên, khó cương kéo dài là lý do chính đáng để kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu và đánh giá tim mạch. Hiểu mối liên hệ này giúp bạn coi rối loạn cương là tín hiệu cảnh báo sức khỏe, không chỉ là chuyện phòng the.

Chung một cơ chế: rối loạn chức năng nội mạc

Lớp nội mạc lót trong lòng mạch sản xuất oxit nitric giúp mạch máu giãn ra. Ở tim, điều này giúp động mạch vành cung cấp đủ máu khi gắng sức. Ở dương vật, nó giúp máu tràn vào thể hang để cương. Khi nội mạc bị tổn thương bởi hút thuốc, tăng huyết áp, đường huyết cao, mỡ máu cao, khả năng giãn mạch giảm ở khắp cơ thể. Theo thời gian, mảng xơ vữa hình thành làm hẹp lòng mạch.

Giả thuyết "kích thước động mạch"

Một cách giải thích được nhiều nhà khoa học đưa ra: động mạch dương vật có đường kính nhỏ, nên chỉ cần mức hẹp tương đối nhỏ cũng đủ làm giảm lưu lượng máu đáng kể, gây khó cương. Trong khi đó, động mạch vành lớn hơn cần mức hẹp nhiều hơn mới gây đau ngực. Vì vậy rối loạn cương có thể là dấu hiệu sớm, cho bạn khoảng thời gian quý giá để can thiệp trước khi xảy ra biến cố tim mạch.

Yếu tố nguy cơ chung

Xem thêm bài các nguyên nhân gây rối loạn cương để có cái nhìn đầy đủ.

Ai nên kiểm tra tim mạch khi bị rối loạn cương

• Nam giới từ trung niên trở lên mới xuất hiện rối loạn cương.
• Người có từ một yếu tố nguy cơ tim mạch trở lên.
• Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim sớm.
• Người thấy mệt, khó thở, tức ngực khi gắng sức.
• Nam giới trẻ bị rối loạn cương không rõ nguyên nhân tâm lý.

Bác sĩ có thể đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết, mỡ máu, chức năng thận, đo điện tim, và tùy trường hợp chỉ định nghiệm pháp gắng sức hoặc các thăm dò khác.

Tình dục có an toàn với người bệnh tim không

Với phần lớn người bệnh tim ổn định, hoạt động tình dục được coi là an toàn, tương đương mức gắng sức nhẹ đến vừa như leo vài tầng cầu thang. Bác sĩ thường dùng khả năng gắng sức hằng ngày để đánh giá. Người mới nhồi máu cơ tim, đau thắt ngực không ổn định, suy tim nặng cần được điều trị ổn định trước.

Thuốc điều trị rối loạn cương và tim mạch

Các thuốc ức chế PDE5 như sildenafil có thể dùng cho nhiều người bệnh tim ổn định sau khi bác sĩ đánh giá. Tuy nhiên có những quy tắc bắt buộc:

• Tuyệt đối không dùng cùng nitrat (nitroglycerin, isosorbide) vì nguy cơ tụt huyết áp nguy hiểm.
• Thận trọng với thuốc chẹn alpha và người đang dùng nhiều thuốc hạ áp.
• Báo ngay cho nhân viên cấp cứu nếu đau ngực sau khi dùng thuốc.

Danh sách đầy đủ có trong bài tương tác và an toàn của sildenafil.

Bảo vệ tim và chức năng cương cùng lúc

1. Bỏ thuốc lá hoàn toàn.
2. Vận động khoảng 150 phút mỗi tuần trở lên, kết hợp tập sức mạnh. Biết cách theo dõi nhịp tim khi luyện tập giúp bạn tập đủ mà an toàn.
3. Ăn uống lành mạnh: nhiều rau, cá, đậu, hạt; ít muối, đường, mỡ động vật.
4. Kiểm soát cân nặng và vòng bụng.
5. Điều trị đúng tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, uống thuốc đều đặn.
6. Hạn chế rượu bia, ngủ đủ, kiểm soát căng thẳng.

Những thay đổi này không chỉ giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ mà còn có thể cải thiện chức năng cương. Bài bài tập phòng ngừa rối loạn cương có lịch tập cụ thể.

Đừng chỉ điều trị triệu chứng

Thuốc giúp cương có thể cải thiện đời sống tình dục nhanh chóng, nhưng nếu dùng mà không tìm hiểu nguyên nhân, bạn có thể bỏ lỡ cơ hội phát hiện bệnh tim mạch sớm. Hãy để mỗi lần khám rối loạn cương trở thành dịp kiểm tra sức khỏe tim mạch toàn diện.

Những con số nên biết về sức khỏe của bạn

Để chủ động bảo vệ tim mạch và chức năng cương, mỗi nam giới nên biết một vài chỉ số của chính mình: huyết áp, đường huyết lúc đói hoặc HbA1c, cholesterol LDL, cân nặng và vòng bụng. Những con số này thay đổi theo thời gian, vì vậy nên kiểm tra định kỳ và ghi lại. Khi biết chỉ số của mình, bạn dễ dàng nhận ra xu hướng xấu đi để điều chỉnh sớm, thay vì chờ đến khi có triệu chứng.

Hãy hỏi bác sĩ mục tiêu cụ thể cho từng chỉ số dựa trên tuổi và bệnh lý của bạn. Mục tiêu cho người đã có bệnh tim thường chặt chẽ hơn người khỏe mạnh. Việc theo dõi đều đặn cũng giúp bạn thấy được thành quả của những thay đổi lối sống, tạo động lực duy trì.

Nếu bạn có người thân trong gia đình mắc bệnh tim sớm, hãy chia sẻ thông tin này với bác sĩ. Tiền sử gia đình là yếu tố nguy cơ quan trọng có thể khiến bác sĩ đề nghị tầm soát sớm hơn hoặc kỹ hơn.