Hiểu về rối loạn cương dương: nguyên nhân, yếu tố nguy cơ và giải pháp

Rối loạn cương dương là tình trạng khó đạt hoặc khó duy trì sự cương cứng đủ để quan hệ tình dục thỏa mãn, xảy ra thường xuyên và kéo dài. Thỉnh thoảng không cương được khi mệt mỏi hay say rượu là bình thường; vấn đề chỉ đáng lo khi nó lặp lại nhiều lần trong nhiều tuần, nhiều tháng. Nguyên nhân thường là sự phối hợp của yếu tố mạch máu, thần kinh, nội tiết, thuốc và tâm lý. Hiểu nguyên nhân giúp chọn đúng giải pháp, từ thay đổi lối sống, tư vấn tâm lý đến thuốc và các phương pháp khác.

Cương cứng diễn ra như thế nào

Khi có kích thích tình dục, não gửi tín hiệu qua thần kinh xuống dương vật. Các đầu thần kinh và lớp nội mạc giải phóng oxit nitric, làm cơ trơn trong động mạch và thể hang giãn ra. Máu tràn vào hai thể hang, khiến dương vật to và cứng; đồng thời các tĩnh mạch bị ép lại, giữ máu bên trong. Bất kỳ mắt xích nào trong chuỗi não, thần kinh, hormone, mạch máu, cơ trơn bị trục trặc đều có thể gây rối loạn cương. Chi tiết cơ chế trong bài cơ chế tác dụng của sildenafil citrate.

Các nhóm nguyên nhân chính

Ở nam giới trẻ, yếu tố tâm lý và lối sống chiếm tỷ lệ đáng kể; ở nam giới trung niên trở lên, nguyên nhân mạch máu và chuyển hóa phổ biến hơn. Bài tim mạch và rối loạn cương giải thích vì sao đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm bệnh tim.

Yếu tố nguy cơ

• Tuổi tăng.
• Đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch.
• Thừa cân, béo bụng.
• Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia.
• Ít vận động.
• Bệnh thận mạn, bệnh gan.
• Phẫu thuật hoặc xạ trị vùng tiểu khung, ví dụ điều trị ung thư tuyến tiền liệt.
• Trầm cảm, lo âu, căng thẳng kéo dài.

Đi khám: bác sĩ sẽ làm gì

1. Hỏi bệnh: mức độ, thời gian, hoàn cảnh xuất hiện, cương buổi sáng, ham muốn, bệnh nền, thuốc đang dùng, thói quen.
2. Bảng câu hỏi chuẩn hóa: như bảng IIEF-5 để đánh giá mức độ.
3. Khám lâm sàng: huyết áp, cân nặng, vòng bụng, khám bộ phận sinh dục, dấu hiệu nội tiết.
4. Xét nghiệm: đường huyết, HbA1c, mỡ máu, testosterone buổi sáng, có thể thêm các xét nghiệm khác.
5. Thăm dò chuyên sâu khi cần: siêu âm Doppler dương vật, đánh giá tim mạch.

Các lựa chọn điều trị

Thay đổi lối sống

Vận động, giảm cân, bỏ thuốc lá, giảm rượu, ngủ đủ, kiểm soát bệnh nền. Đây là nền tảng cho mọi trường hợp. Xem bài cải thiện chức năng cương không dùng thuốc.

Tư vấn tâm lý, trị liệu tình dục

Hiệu quả với nguyên nhân tâm lý và hỗ trợ trong mọi trường hợp.

Thuốc ức chế PDE5 đường uống

Sildenafil, tadalafil, vardenafil, avanafil là lựa chọn đầu tay phổ biến khi phù hợp. Thuốc chỉ hiệu quả khi có kích thích tình dục và chống chỉ định với người dùng nitrat. Cần được bác sĩ kê đơn. So sánh các thuốc trong bài các thuốc điều trị rối loạn cương được phê duyệt.

Các phương pháp khác

• Thuốc tiêm vào thể hang hoặc đặt niệu đạo (alprostadil).
• Dụng cụ hút chân không.
• Điều trị testosterone khi có suy sinh dục được xác nhận.
• Phẫu thuật đặt thể hang nhân tạo cho trường hợp không đáp ứng các phương pháp khác.

Những điều không nên làm

• Tự mua thuốc không có đơn, nhất là qua mạng.
• Dùng thực phẩm chức năng "tăng lực" không rõ nguồn gốc.
• Uống rượu ngâm động vật, thảo dược theo lời đồn.
• Giấu bạn đời và chịu đựng một mình.
• Bỏ qua khám tim mạch khi có yếu tố nguy cơ.

Triển vọng

Phần lớn nam giới bị rối loạn cương có thể cải thiện đáng kể với điều trị phù hợp. Chìa khóa là đi khám sớm, tìm đúng nguyên nhân và kiên trì với kế hoạch điều trị. Rối loạn cương không phải là dấu chấm hết của đời sống tình dục, mà là lời nhắc chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn.

Chuẩn bị gì trước buổi khám

Để buổi khám hiệu quả, hãy chuẩn bị trước: danh sách tất cả thuốc và thực phẩm chức năng đang dùng, các bệnh đã được chẩn đoán, kết quả xét nghiệm gần nhất nếu có. Ghi lại thời điểm bắt đầu gặp vấn đề, mức độ thường xuyên, có còn cương buổi sáng không, ham muốn có thay đổi không. Cũng nên ghi lại thói quen hút thuốc, uống rượu, giờ ngủ, mức độ căng thẳng và những thay đổi lớn gần đây trong cuộc sống.

Đừng ngại đặt câu hỏi cho bác sĩ: nguyên nhân có thể là gì, cần làm xét nghiệm nào, các lựa chọn điều trị có ưu nhược điểm gì, bao lâu thì tái khám. Một buổi khám cởi mở, đầy đủ thông tin sẽ giúp bác sĩ đưa ra kế hoạch phù hợp nhất cho bạn. Nếu bạn đời muốn tham gia, việc cùng đi khám cũng rất có ích.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng bác sĩ nam khoa gặp vấn đề này hằng ngày. Thông tin bạn chia sẻ được bảo mật và chỉ phục vụ việc chăm sóc sức khỏe của bạn.

Hiểu nguyên nhân là bước đầu tiên. Bước tiếp theo là hành động: đặt lịch khám và bắt đầu những thay đổi nhỏ ngay hôm nay.