Căng thẳng và rối loạn cương: sức khỏe tâm thần ảnh hưởng thế nào

Sự cương cứng bắt đầu từ não. Khi tâm trí bị chiếm bởi lo âu, căng thẳng hay trầm cảm, tín hiệu kích thích yếu đi và hệ thần kinh "báo động" lấn át phản ứng thư giãn cần thiết cho cương. Vì vậy, nhiều nam giới có mạch máu hoàn toàn khỏe mạnh vẫn gặp khó khăn, nhất là ở tuổi trẻ. Tin tốt là rối loạn cương do nguyên nhân tâm lý thường đáp ứng tốt với điều trị: tư vấn tâm lý, kỹ thuật giảm lo âu, điều trị trầm cảm và đôi khi thuốc hỗ trợ trong giai đoạn đầu. Bài viết giúp bạn hiểu cơ chế và các bước cụ thể.

Não và hệ thần kinh trong quá trình cương

Kích thích tình dục từ suy nghĩ, hình ảnh, đụng chạm được não xử lý và gửi tín hiệu qua tủy sống xuống vùng chậu. Hệ thần kinh phó giao cảm (hệ "nghỉ ngơi") kích hoạt giải phóng oxit nitric, làm giãn mạch và gây cương. Ngược lại, hệ giao cảm (hệ "chiến đấu hay bỏ chạy") tiết adrenaline làm co mạch, khiến dương vật mềm. Khi lo lắng hoặc căng thẳng, hệ giao cảm chiếm ưu thế, cản trở quá trình cương. Cơ chế mạch máu được trình bày trong bài cơ chế cương cứng.

Các dạng vấn đề tâm lý thường gặp

Dấu hiệu gợi ý nguyên nhân tâm lý

• Xuất hiện đột ngột, thường gắn với một sự kiện căng thẳng.
• Vẫn có cương buổi sáng hoặc khi tự kích thích, nhưng khó khi quan hệ.
• Thay đổi theo tình huống, theo bạn tình hoặc tâm trạng.
• Thường gặp ở nam giới trẻ, không có bệnh mạn tính.

Tuy nhiên, nguyên nhân tâm lý và thực thể thường đan xen. Một người có bệnh mạch máu nhẹ có thể bị lo âu làm trầm trọng thêm. Vì vậy vẫn cần khám để loại trừ nguyên nhân thực thể, xem bài nguyên nhân rối loạn cương.

Thuốc điều trị tâm thần và chức năng tình dục

Một số thuốc chống trầm cảm, đặc biệt nhóm ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc, có thể gây giảm ham muốn, khó cương hoặc chậm xuất tinh. Điều này không có nghĩa bạn nên ngừng thuốc; ngừng đột ngột có thể nguy hiểm. Hãy trao đổi với bác sĩ, người có thể điều chỉnh liều, đổi thuốc hoặc thêm biện pháp hỗ trợ.

Các phương pháp điều trị hiệu quả

Liệu pháp nhận thức hành vi

Giúp nhận diện và thay đổi những suy nghĩ tiêu cực như "mình chắc chắn sẽ thất bại", giảm hành vi né tránh. Có thể thực hiện với chuyên gia tâm lý.

Trị liệu tình dục và trị liệu cặp đôi

Các bài tập tập trung cảm giác, giảm áp lực giao hợp, cải thiện giao tiếp. Bài giao tiếp cho cặp đôi khi gặp rối loạn cương có hướng dẫn cụ thể.

Kỹ thuật giảm lo âu tự thực hành

Thở chậm, chánh niệm, quét cơ thể, tập thể dục đều đặn. Tham khảo bài kỹ thuật chánh niệm.

Thuốc hỗ trợ trong giai đoạn đầu

Ở một số người, bác sĩ có thể kê thuốc như sildenafil trong thời gian ngắn để giúp có vài lần thành công, phá vỡ vòng xoáy lo âu, song song với tư vấn tâm lý. Thuốc cần được kê sau khi đánh giá sức khỏe, không nên tự mua.

Điều trị trầm cảm, lo âu

Khi có trầm cảm hoặc rối loạn lo âu, điều trị bệnh nền bằng tâm lý trị liệu và thuốc phù hợp thường cải thiện cả đời sống tình dục.

Những điều bạn có thể làm ngay

1. Ngừng tự trách bản thân; khó cương thỉnh thoảng là điều rất phổ biến.
2. Giảm kỳ vọng "phải hoàn hảo", tập trung vào sự gần gũi thay vì kết quả.
3. Chia sẻ với bạn đời.
4. Ngủ đủ, vận động, hạn chế rượu bia.
5. Dành thời gian cho sở thích, gặp gỡ bạn bè.
6. Giới hạn thời gian làm việc, kiểm tra điện thoại buổi tối.

Khi nào cần tìm hỗ trợ ngay

Nếu bạn cảm thấy buồn chán, vô vọng kéo dài trên hai tuần, mất hứng thú với hầu hết mọi thứ, mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, có ý nghĩ tự làm hại bản thân, hãy liên hệ bác sĩ, chuyên gia tâm lý hoặc người thân ngay. Trầm cảm là bệnh có thể điều trị, và việc tìm kiếm giúp đỡ là dấu hiệu của sức mạnh. Khi tinh thần được chăm sóc, sức khỏe tình dục thường cũng dần hồi phục.

Vai trò của bạn đời

Bạn đời có thể là nguồn hỗ trợ lớn nhất hoặc vô tình trở thành nguồn áp lực. Khi người phụ nữ hiểu rằng khó cương do lo âu không phải vì thiếu tình cảm, cô ấy có thể giúp giảm áp lực bằng cách chủ động tạo không khí thư giãn, không đặt nặng việc giao hợp và khuyến khích những hình thức gần gũi khác. Ngược lại, những lời trách móc hay im lặng nặng nề có thể làm vòng xoáy lo âu thêm trầm trọng.

Vì vậy, đừng giữ mọi thứ trong lòng. Nói về cảm xúc của mình, về những điều khiến bạn lo lắng, và cùng nhau tìm cách giải quyết. Nhiều cặp đôi chia sẻ rằng chính quá trình vượt qua khó khăn này giúp họ hiểu và gắn bó với nhau hơn.

Nếu cuộc trò chuyện quá khó khăn, một buổi tư vấn với chuyên gia tâm lý hoặc trị liệu tình dục có thể giúp cả hai mở lòng trong một môi trường an toàn, có hướng dẫn.

Hãy nhớ rằng sức khỏe tinh thần và sức khỏe tình dục gắn bó chặt chẽ. Chăm sóc một bên cũng là chăm sóc bên còn lại.