Dưới 40 tuổi bị rối loạn cương có đáng lo? Phân biệt trục trặc thoáng qua với vấn đề cần khám, các nguyên nhân hay gặp ở người trẻ và cách chuẩn bị buổi khám.
Nam giới dưới 40 tuổi thỉnh thoảng không cương được khi mệt, căng thẳng hay sau bữa nhậu là chuyện thường gặp và chưa phải bệnh; nhưng nếu tình trạng lặp lại nhiều lần thì nên đi khám, vì ở người trẻ, rối loạn cương có thể là tín hiệu sớm của bệnh mạch máu, nội tiết hoặc vấn đề tâm lý cần xử lý. Bài này giúp bạn phân biệt hai tình huống đó, điểm qua các nguyên nhân hay gặp ở tuổi trẻ và gợi ý cách chuẩn bị cho buổi khám đầu tiên.
Trục trặc thoáng qua hay vấn đề thật sự
Trang thông tin về rối loạn cương của NHS nói rõ hầu hết đàn ông đôi khi gặp khó khăn khi cương hoặc giữ cương, thường do căng thẳng, mệt mỏi hay uống nhiều rượu, và điều đó "thường không có gì đáng lo". NHS cũng ghi nhận rối loạn cương rất phổ biến, nhất là ở nam giới trên 40, nhưng không có nghĩa người trẻ miễn nhiễm.
Dấu hiệu nên đi khám:
- Khó cương hoặc không giữ được cương lặp đi lặp lại trong nhiều tuần.
- Không còn cương vào buổi sáng như trước.
- Vấn đề xuất hiện sau khi bắt đầu một loại thuốc mới.
- Kèm theo các dấu hiệu khác như khát nước, tiểu nhiều, mệt kéo dài, giảm ham muốn rõ rệt.
- Bạn bắt đầu né tránh gần gũi hoặc lo âu mỗi lần sắp quan hệ.
Nguyên nhân hay gặp ở người trẻ
Tâm lý và áp lực
Lo âu về hiệu suất là vòng luẩn quẩn quen thuộc: một lần thất bại khiến lần sau lo hơn, càng lo càng khó cương. Áp lực công việc, tài chính, mâu thuẫn trong quan hệ, trầm cảm đều góp phần. NHS liệt kê trầm cảm và lo âu trong nhóm nguyên nhân khi vấn đề xảy ra thường xuyên. Bài căng thẳng và rối loạn cương phân tích kỹ cơ chế này.
Lối sống
Thức khuya, ngủ ít, ngồi nhiều, hút thuốc, uống rượu bia thường xuyên, ăn uống thất thường là bức tranh khá điển hình của nhiều nam giới trẻ ở thành phố. NHS khuyên giảm cân nếu thừa cân, bỏ thuốc lá, ăn uống lành mạnh, vận động hằng ngày, kiểm soát căng thẳng và giữ lượng rượu ở mức 14 đơn vị mỗi tuần trở xuống. Một gợi ý ít người để ý: NHS khuyên giảm đạp xe nếu bạn đạp hơn 3 giờ mỗi tuần, vì yên xe gây áp lực lên vùng đáy chậu.
Giấc ngủ cũng đóng vai trò lớn, đặc biệt với người làm ca đêm hay thức khuya cày game, xem bóng đá. Bạn có thể đọc thêm trong bài chất lượng giấc ngủ và chức năng cương.
Bệnh lý mạch máu và chuyển hóa
Theo trang tổng quan của MedlinePlus, rối loạn cương có thể là dấu hiệu của mạch máu bị hẹp tắc, có thể liên quan tổn thương thần kinh do đái tháo đường, và dù phổ biến hơn khi lớn tuổi, nó "không phải là một phần tự nhiên của lão hóa". MedlinePlus nhấn mạnh nên báo với bác sĩ, vì vấn đề này có thể chỉ ra bệnh nền mà nếu không đi khám sẽ không được điều trị.
Ở người trẻ, tăng huyết áp, mỡ máu cao, tiền đái tháo đường hay béo bụng thường chưa gây triệu chứng gì khác. Rối loạn cương đôi khi là lý do đầu tiên khiến họ chịu đi kiểm tra sức khỏe.
Thuốc và chất kích thích
NHS ghi nhận một số loại thuốc có thể gây rối loạn cương. Ở người trẻ, cần nghĩ tới thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị rụng tóc, một số thuốc tim mạch, cùng các chất không được kê đơn như steroid đồng hóa trong giới tập thể hình hay chất kích thích dùng ở tiệc tùng.
Nội tiết
Testosterone thấp hoặc các rối loạn tuyến giáp có thể ảnh hưởng tới ham muốn và chức năng cương. MedlinePlus nhắc tới xét nghiệm testosterone trong danh mục kiểm tra liên quan. Tuy vậy, testosterone thấp không phải nguyên nhân phổ biến nhất ở người trẻ, và tự dùng testosterone bổ sung có thể gây hại.
Chuẩn bị gì cho buổi khám đầu tiên
Ngại là cảm giác chung, nhưng bác sĩ nam khoa gặp vấn đề này hằng ngày. Chuẩn bị trước giúp buổi khám nhanh và trúng hơn:
- Ghi lại vấn đề bắt đầu từ khi nào, xảy ra trong hoàn cảnh nào, có cương buổi sáng hay khi tự kích thích không.
- Liệt kê thuốc, thực phẩm bổ sung, chất kích thích đã dùng, kể cả thỉnh thoảng.
- Ghi thói quen ngủ, hút thuốc, rượu bia, vận động trong một tuần điển hình.
- Nhớ tiền sử gia đình: bố mẹ có ai bị tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim sớm không.
- Viết sẵn câu hỏi bạn muốn hỏi, để không quên khi ngồi trước bác sĩ.
Nói chuyện với bạn đời thế nào
Ở người trẻ, mối quan hệ thường còn mới, nên một vài lần trục trặc dễ bị hiểu thành "không còn hấp dẫn" hay "có người khác". Nói sớm và nói thật giúp giảm áp lực cho cả hai. Có thể bắt đầu đơn giản: dạo này anh hay mệt và căng thẳng, anh đang định đi khám cho yên tâm. Rủ bạn đời cùng thay đổi vài thói quen như ngủ sớm hơn, cùng đi bộ buổi tối, bớt tụ tập nhậu cũng là cách biến vấn đề riêng thành việc chung.
Nếu lo âu đã kéo dài, gặp chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần không phải là dấu hiệu yếu đuối. NHS nhắc tới tư vấn và trị liệu tâm lý như một hướng xử trí khi nguyên nhân thuộc về cảm xúc.
Những điều nên tránh
- Tự mua thuốc cương dương qua mạng. Thuốc có thể giả, và bạn bỏ lỡ cơ hội tìm ra nguyên nhân gốc.
- Dùng thực phẩm "tăng sinh lực" quảng cáo thần kỳ. Nhiều sản phẩm từng bị phát hiện trộn chất cấm.
- Uống thêm rượu cho "tự tin". Rượu làm tình trạng tệ hơn. Tham khảo bài rượu bia và rối loạn cương.
- Im lặng với bạn đời. Người kia thường tự trách mình nếu không hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Tin tốt cho người trẻ
Ở tuổi trẻ, nhiều nguyên nhân có thể đảo ngược: ngủ đủ, bớt rượu, bỏ thuốc lá, vận động đều, xử lý lo âu với chuyên gia tâm lý. Khi có bệnh nền, phát hiện sớm giúp điều trị dễ hơn rất nhiều so với chờ đến khi biến chứng. Rối loạn cương ở tuổi 30, nếu được nhìn đúng, có thể là lời nhắc giúp bạn có sức khỏe tốt hơn ở tuổi 50.
Câu hỏi thường gặp
Mới 25 tuổi mà thỉnh thoảng không cương được có phải bệnh không?
Thỉnh thoảng gặp khi mệt, căng thẳng hay uống nhiều rượu là chuyện phổ biến và thường không đáng ngại. Nên đi khám khi tình trạng lặp lại nhiều lần trong vài tuần hoặc gây ảnh hưởng tới tâm lý, mối quan hệ.
Xem phim người lớn nhiều có gây rối loạn cương?
Đây là chủ đề còn tranh luận và nghiên cứu chưa thống nhất. Nếu bạn thấy khó cương với bạn tình nhưng không gặp vấn đề khi tự kích thích, nên nói thật với bác sĩ để được đánh giá cả khía cạnh tâm lý.
Đi khám rối loạn cương thì bác sĩ làm những gì?
Thường gồm hỏi bệnh sử, thuốc đang dùng, lối sống, khám tổng quát, đo huyết áp và có thể xét nghiệm máu như đường huyết, mỡ máu, testosterone. Không phải ai cũng cần làm hết các xét nghiệm.
Tập gym dùng thực phẩm bổ sung có ảnh hưởng không?
Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể chứa hormone hoặc chất không ghi trên nhãn. Hãy mang theo vỏ hộp để bác sĩ xem nếu bạn đang dùng bất kỳ sản phẩm bổ sung nào.
- Cương dương kéo dài trên 4 giờ hoặc đau dương vật
- Đau ngực, khó thở, choáng váng hoặc ngất sau khi dùng thuốc
- Mất thị lực hoặc thính lực đột ngột
- Đang dùng thuốc nitrat (trị đau thắt ngực) hoặc có bệnh tim mạch chưa được bác sĩ đánh giá